Voorkom stilstand in transport en logistiek door ransomware

Hoe voorkom je dat planning en operatie stilvallen?

Ransomware is voor transportbedrijven geen abstract scenario. In Q1 2025 werden drie Nederlandse transport- en logistiekorganisaties publiekelijk gepubliceerd als slachtoffer. Het werkelijke aantal ligt hoger: NCSC-cijfers laten zien dat voor het MKB slechts 10 tot 15 procent van de incidenten zichtbaar is in externe bronnen. Als een aanvaller toegang krijgt tot planning, bestanden, communicatie of identity, kan de operatie in korte tijd vastlopen. Orders blijven staan, ritinformatie is onbetrouwbaar, klantcommunicatie valt terug op improvisatie en interne druk loopt snel op.

Een concreet voorbeeld: in november 2024 trof ransomware de logistieke systemen van Blue Yonder, een leverancier van supply chain management-software. Bedrijven als Jumbo en Hema, die op dit platform draaien, zagen hun logistieke ketens tijdelijk ontwricht. Het laat zien dat het risico ook via softwareleveranciers kan binnenkomen, niet alleen via de eigen IT-omgeving.

Hoe ransomware meestal binnenkomt

Volgens het NCSC Jaarbeeld Ransomware 2024 maken cybercriminelen nog steeds gebruik van dezelfde basisingang: kwetsbaarheden in software en account-takeover. De vijf meest voorkomende routes zijn:

• phishingmails met logistieke documenten, ritbevestigingen of urgente betalingsverzoeken
• onbeveiligde remote toegang zonder MFA
• verouderde systemen zonder recente patches
• gestolen accounts met te brede rechten en zonder meervoudige authenticatie
• laterale beweging vanuit een al besmet systeem of leverancier

Waarom de impact in transport zo groot is

Wat te doen in de eerste 24 uur

• Isoleer getroffen systemen. Verwijder systemen van het netwerk om verdere verspreiding te voorkomen. Elke minuut telt.
• Activeer je incidentteam. Zorg voor duidelijke rollen en besluitvorming. Wie communiceert intern? Wie extern? Wie beslist over betaling?
• Beoordeel impact op operatie. Welke processen en locaties zijn geraakt? Welke klanten moeten proactief worden geïnformeerd?
• Beveilig bewijs en logging. Nodig voor forensische analyse, herstel en mogelijke aangiften. Verwijder niets.
• Start gecontroleerd herstel. Werk volgens prioriteiten afgestemd op operationele impact. Herstel de kritieke planningssystemen eerst.

Binnen NIS2 geldt bovendien een meldplicht: ernstige incidenten moeten binnen 24 uur worden gemeld aan het NCSC, gevolgd door een uitgebreide rapportage binnen 30 dagen.